Wadhaf News-Oct.03, 2012: Madaxweynaha Somalia ee dhawaanta la doortay aadna loogu hanka weynyahay wuxuu weli ku guda jiraa baadi doonkii uu ku soo xulaayay Ra’iisal Wasaaraha Somalia.

Madaxweynuhu oo sharci ahaan haysta 30 maalmood inuu ku soo magacaabo Wasiirka koowaad ayaa laga dhul sugayaa inuu soo qabto nin hogaamiya dawladii badili lahayd tii ku-meel-gaarka ahayd ee wakhtigeedii dhamaaday. Si taasi ugu hirgashana wuxuu yeeshay wadatashi badan oo uu ku raadinaayo ninka ugu haboon jagada Ra’iisal Wasaaraha.

Waxaa hubaal ah in raggaa u tartamayaa jagada Ra’iisal wasaarahu inayna isku karti ahayn, isku cilmi ahayn, daacad wada ahayn kuna kala duwan yihiin mabaa’diida siyaasadeed, edebta siyaasadeed, wadan jacaylka iyo difaaciisa. Madaxweynaha waajibkiisu waa kala hufidda musharaxiinta waxaana u taal inuu  kala garto qiimaha iyo kartida nimankaa damacu ka hayo jagada Ra’iisal wasaaraha,

Hawshaa Madaxweynaha hortaalaa waxay na xasuusisay nin fardo dhaariye ahaa oo bilowgii qarnigii sagaal iyo tobnaad faras ku haboon baadi doon tagay mar uu ka bakhtiyay faras Xamar ah oo u lahaa. Ninkaas oo ahaa gabayaa fardo dhaariye ah waxaa la odhan jiray Farax Xasan Cali (Farax Afcad) wuxuu kala sheegay jaadadka fardaha isagoo tilmaamay ama yaqaanay jaad walba wuxuu ku fiican yahay amba ku xun yahay. Faraska dookhiisu raacay wuxuu Farax Afcad ku sheegay gabaygan aad u macaan:

1. Ashkir orodkii waa maalintuu oofa weyn yahaye,
2. olalaha nin jecelbaan ahee, yuusan ii imanin
3. Addin-gab arooryada hore yuu iririfleeyaaye
4. uur yacay abaar kama baxee yuusan ii imanin
5. Bulaale af adaygaan ku nacay aar ha soo rido e
6. Niman urursan buu ku geshaa, yuusan ii imanin
7. Ma irdhaysna oo caynab waa faras ogaadeene
8. Odeybaa ubbada loo sudhaa, yuusan ii imanin
9. Nin ugaadhsadaa Xamarka jecel orod dambeedkiisa
10. Ushiyo dhawaaquu sugaa, yuusan ii imanin
11. Hadduu oomo goosanka naftay kala aguugaane
12. Aroorkii maqnaa kuma simee, yuusan ii imanin
13. Aarshiga indhaha diiran lihi waa inkaar qabee
14. Ooda iyo qodxaha kama gudee, yuusan ii imanin
15. Isha waxaan la raacaa fardaha kii ilwaad badane,
16. Afar midable oofta iyo fanka iyo adhaxdu waynaatay
17. Oogada madoobow baroor ubaxa yaan dooni

Hadduu Faarax Afcad doonkiisii gabay ku sugaan ku asteeyay, madaxweynaha Xasan Sheekh waxaa laga filayaa inuu sida gabayaagaa u kala shaandheeyo magacda hortaala, dabadeedna iska fogeeyo shaqsiyaadka caado ka dhigtay ku dhaqanka siyaasadihii ina soo maray ee qabyaaladu hagaysay. Hadduu madaxweynuhu si fiican wax u kala hufo waxaa u soo bixi Baroorka aqoonyahanada soomaliyeed oo ah Professor Samatar oo cilmi dhaliye soomaliyeed ah. Shikina kuma jiro inuu yahay kan qudha ee maanta ugu haboon inuu noqdo Wasiirka Kowaad. Madaxweynuhu Xasan Sheekh oo shaqsi aqoonyahan ah waxaa looga fadhiyaa inuu qaado talaabadiisii siyaasadeed ee ugu mihiim sanayd oo ah tan magacaabida Wasiirka Kowaad. Halkaasaana laga qiyaasi karaa awoodiisa hogaameed. Waxaa laga filayaa inuu ku dhiirado inuu magacaabo siyaasi laftiisa ka aqoon badan. Hadduu taas awoodo waa talaabo muujin doonta inuu leeyahay karaamad sare oo dhinaca hogaanimada ah. Waxaa laga sugayaa inuu ku dhiirado inuu ka talaabsado farsamooyinkii hore loogu saaqiday sida kursiga Ra’iisal Wasaaraha iyo wasiirada oo magac qabiil lagu sii dul qoro halkii layska waydiin lahaa ayaa u qalma kursiga.

Hadduu Madaxweynuhu siyaasad ahaan gaadhsiisan yahay halkuu cilmiga fardaha ka taagnaa fardo-dhaariye Farax Xasan Cali (Farax Afcad), wuxuu soo magacaabi doonaa Baroorka aqoonyahanada soomaliyeed oo ah Professor Axmad I. Samatar oo shiki la’aan soo xuli doono dawlad kooban oo ay ku jiraan wasiiro karti iyo aqoon leh oo daadihiya dawla awood u leh inay Somalia ka soo saarta qabriga siyaasada soona celisa sharaftii iyo karaamadii dadka soomaliyeed.

Waxaan ognahay, marka la eego aqoon iyo karti hogaameed, Madaxweynuhu inuu haysto fursad aan weli soo marin madaxweyne soomaliyeed. Fursadaas waxa weeyi isagoo gacanta ku haya magaca shaqsiga ugu aqoon balaadhan khabiirada soomaliyeed. Waa Professor Samatar oo soo hogaamiyay jaamacad ka mid ah kuwan adduunka ugu waaweyn, soo maamulayna raxan aqoonyahanno iyo shaqaale akadamiyeed. Waa aqoonyahanka qudha ee muddo soddon sanno ku dhow cilmi baadhis ku fooraray si uu u fahmo xanuunka Somalia ku habsaday.

Shaqsigaa oo kale madaxweynaha amba dalka helaa wuxuu la mid yahay fardo yaqaan amba fardo dhaariyaha kor ku xusan oo  gacanta ku dhigay faraska ugu mudan fardaha oo ah faraska loo yaqaano Baroor. Madaxweyne Xasan Sheekh ma noqon doonaa nin sidii Faarxa Afcad garta Baroorka Somalia maanta u hiilin lahaa? Foolatee, bal aan sugno waxay dhasho.

Wadhaf News

Categories: Faalada Warka (News Analysis)